Bayburt Kalesi’nin ne zaman ve kimler tarafından inşa edildiği tarihin gizemli sayfalarında kalmış bir bilinmezlik olarak duruyor. Ancak bölgede bulunan tabletler, Urartuların MÖ 900-600 yılları arasında burada 300 yıl boyunca hüküm sürdüğünü ortaya koyuyor.
Zaman içinde Haldiler, Hititler, Partlar, Sasaniler, Romalılar, Bizanslılar ve nihayet Osmanlı İmparatorluğu döneminde Kanuni Sultan Süleyman zamanında kaleye çeşitli onarımlar yapılmış. Yapıda kullanılan renkli çiniler nedeniyle Osmanlı döneminde kale, “Çinimaçin Kalesi” olarak anılmaya başlanmış. Ne var ki savaşlar ve tahribatlar sonucu bugün bu çinilerden eser kalmamış durumda. Türk edebiyatının anıtsal eseri Dede Korkut’taki “Bamsı Beyrek” hikayesinde fethedilmek istenen kale olarak geçen yapının da Bayburt Kalesi olduğu biliniyor. Tarihi kale, en son 2006 yılında bir onarım görmüştü.
